3G veya GGG ne demektir?
Son günlerde yazılı ve görsel basında 3G’den sıkça geçmektedir.TV de Vestel ÅŸirketinin bir yetkilisi bilgisayarlarındaki donanımı GGG’ye göre düzenledikleri gibi bir beyanat verdi. Bir iletiÅŸim sistemi olduÄŸu ilan edilen 3G nedir?Söylenenlere göre,sistemin teknik alt yapısı tamamlandıktan sonra,tüm internet eriÅŸimleri ve iletiÅŸim sistemimiz bu yeni teknolojiye baÄŸlanmış olacaktır.Hürriyetin teknoloji penceresine yansıttığımız bu makalede,GGG siteminin ne olduÄŸu,nereden çıktığı ve ne gibi deÄŸiÅŸimler meydan getireceÄŸi anlatılacaktır.
Teknolojideki tüm yenilikler fizik,kimya,biyoloji deki buluÅŸlara dayandırılarak gerçekleÅŸtirilir.ÖrneÄŸin tranzistörlerin keÅŸfi toplum yaÅŸamının tüm katmanında inanılmaz deÄŸiÅŸimlere sahne olmuÅŸtur.Dünya küçülmüş,küreselleÅŸme siyaset ve ekonomi sahnesinde boy göstermiÅŸtir.Yazılı kültürü dijital kültüre dönüşmeye baÅŸlamış.Günümüzde yaygın olarak kullanılan WWW(World Wide Wep) eriÅŸim sistemi bulunmuÅŸ,sosyal,ekonomik,siyasi yaÅŸam kendisini bu sisteme göre tanzim etmiÅŸ, iÅŸler birden bire kolaylaşıvermiÅŸtir.GGG veya 3G,WWW yerini alacak ve günlük yaÅŸantımız,aklımızın alamayacağı boyutlarda  etkileyecektir.GGG’yi anlamak için WWW’nın nasıl meydana getirildiÄŸinin çok kısa bir öyküsünü dinlemek gerekir.
2008′de CERN (European Organization for Nuclear research) Cenevre yakınlarında Avrupa ülkelerinin ortak giriÅŸimleri ile kurulan bir nükleer araÅŸtırma merkezidir;Avrupa bilim ve teknolojisinin amiral gemisidir. Bu merkezde 2008 de tüm zamanların en pahalı(5-6 milyar dolar.Gerçekten çok büyük para) ve en iddialı fizik deneyi gerçekleÅŸtirilecektir.Büyük Proton Hızlandırıcısında (LHC=Large Hadron Collider) ışık hızına yakın hızlarda hareket eden protonlar alın alına çarpıştırılacaktır.Evren plazma fazını sürerken ışık kümesi içinde yoÄŸunlaÅŸan nötron ve protonların böylesine yüksek hızlarda alın alına çarpışarak tekrar kendisini meydana getiren parçacıklara ve ışık enerjisine dönüştüğü düşünülmektedir.Dolayısıyla deneyi,büyük patlamanın,yani yaradılışın,çok çok küçük bir bölümünün tekrarı olarak kabul etmek mümkündür.Çapı bir metrenin katrilyonda biri kadar küçük olan protonlar 7 TeV gibi inanılmaz hızlara yükseltip alın alına çarpıştıracak teknolojiyi geliÅŸtirmek,insan aklının ve yeteneÄŸinin bu günkü sınırlarını belirler.Böyle bir teknolojik hassasiyet ve kalite yalnız proton-proton çarpışması ile sınırlı kalmayıp diÄŸer teknolojileri de etkisi altına alacaktır.Bu hızda hareket eden protonların enerjisi durgun kütle enerjisinin tam 14.000 katıdır.
CERN’ de daha düşük enerjilerdeki çarpışmalara ait bilgileri elektronik ortamda iÅŸlemek için tasarlanmış algoritmalar,bugün WWW (World Wide Web) olarak bilinen eriÅŸim sistemini meydana getirmiÅŸtir.Bu önemli bilgi iÅŸlem sistemi CERN araÅŸtırmacılarından Tım Barners ve Lee tarafından geliÅŸtirilmiÅŸtir.Bilgi teknolojileri için önemli bir aÅŸama olan WWW eriÅŸim sistemi,yukarıda boyutlarını kabaca açıkladığımız LHC deneyleri sonucu elde edilen bilginin iÅŸlenmesi aÅŸamasında çok ciddi deÄŸiÅŸimlere uÄŸrayacaktır.Çarpışma sonucu elde edilen bulguların anlamlı dijital bilgiler üreten merkezlere,ışık hızına yakın hızlarda yöneltilmesi yeni bir bilgi ÅŸebekesini ortaya çıkaracaktır DATA GRÄ°D olarak bilinen bu proje,CERN ile birlikte Avrupa BirliÄŸi’nin diÄŸer bilgi teknolojilerindeki uzman kuruluÅŸlarınca yürütülmektedir.Büyük bir olasılıkla 2008′dan sonra WWW yerini GGG eriÅŸim sistemine bırakacaktır.
2008 yı1ında gerçekleÅŸtirilmesi tasarlanan proton-proton çarpışmalarını sonuçlarını saptayacak dev detektörlerde senede ortalama 10 milyon Gigabyte bilgi birikecektir.Bu 20 milyon CD-ROM’un içerdiÄŸi bilgiye denktir.Böylesine kapsamlı bir bilgi selinin analizi bugün mevcut hesap gücünün çok üstündedir.GeliÅŸmiÅŸ ülkelerde 10000 kadar bilim insanı,bu olaÄŸanüstü bilgi okyanusunun içerdiÄŸi doÄŸa gizemlerini ortaya çıkaracak anlamlı bilgiler elde etmenin yöntemi üzerinde çalışmaktadırlar.Dayandırılan strateji,yüzlerce üniversite ve araÅŸtırma kurumundaki 10 binlerce bilgisayar ve belleÄŸi iletiÅŸim teknolojileri kullanarak koordineli bir ÅŸekilde yönetmektir.Bu amaca yönelik olarak CERN bünyesinde bir açık laboratuar kurulmuÅŸtur.Enterasys, Networks, Intel ve KPNQ West gibi enformasyon teknolojisinin dev ÅŸirketleri ciddi fonlar ayırarak CERN ile iÅŸbirliÄŸi halinde Data Grid projesi için çalışmaktadırlar.Projesi amacı GGG eriÅŸim sistemini oluÅŸturmaktır.GGG gerçekleÅŸtiÄŸinde meterolojistler daha güvenli tahminler yapabilecek,kısa zaman aralıkları için dahi olsa atmosferik olayların belli bir boyutta kontrol altına alabilmenin koÅŸulları bulunabilecek,tıp araÅŸtırmaları daha derinlere inebilecek,biyoteknolojide ise yeni ufuklar açılacaktır.
CERN’de yerin 100 metre altına kazılmış 27 km uzunluÄŸundaki dairesel tünel,ÅŸimdiye kadar hiçbir hızlandırıcıda ulaşılamamış bu çok yüksek enerjiye ulaÅŸmak için kullanılacaktır.Enerjisi 7 TeV olan proton demetini çevresi 27 km. olan dairesel yörüngede tutacak manyetik alan ÅŸiddetine,ÅŸimdiye kadar hiçbir hızlandırıcıda ulaşılamamıştır.Hava yastıkları üzerinde adeta uçan,çok hızlı trenlerde bile,böylesine yüksek bir manyetik alan ÅŸiddeti yoktur.Dolayısıyla LHC (Büyük Proton Hızlandırıcı) yalnız bilimsel açıdan deÄŸil,teknoloji ve mühendislik açısından da hassasiyet ve kalitenin doruk noktasıdır.
Hızlandırılmış proton demetini bükerek dairesel yörüngede hareket etmeye zorlayan manyetik alan,süper iletken kablolardan yapılmış elektromıknatıslar kullanılarak elde edilecektir.Yukarıda belirttiÄŸimiz gibi,7 TeV(ev=elektron bir elektronun bir voltluk gerilim altında kazandığı kinetik enerjidir.TeV ise bunun trilyon katıdır.) volt enerjisine sahip protonları,ancak 8,3 Tesla ÅŸiddetinde bir manyetik alan dairesel yörüngede tutabilir;bu yerküre manyetik alanının 100.000 katına denktir.Böylesine yüksek manyetik alan ÅŸiddeti ancak 12.000 amperlik elektrik akımı ile saÄŸlanır.Herhangi bir iletkenden 12.000 amperlik akım geçirmek kolay deÄŸildir.Bu ÅŸiddette bir akım,ancak süper iletken kabloların -271 santigrat sıcaklıktaki sıvı helyum banyolar içine yerleÅŸtirilmesi ile elde edilir.Görüldüğü gibi,LHC deneyleri yüksek gerilim mühendisliÄŸi düşük sıcaklıklar ve malzeme bilimlerinde çok ciddi ilerlemelere ve yeni know-how’ların elde edilmelerine neden olacaktır
LHC’ de hızlandırılmış proton demetini bir ipe dizilmiÅŸ tespih tanelerine benzetmek mümkündür.Işık hızına yakın hızlarda hareket eden protonlar saniyede 800 milyon kere çarpışacaklardır.Çarpışmadan sadece milyonda biri deneyin ilgilendiÄŸi bilgileri verecektir.Bu sıra dışı bilgi yayılma hızını kontrol ederek çarpışma sonrası elde edilen fotoÄŸrafı,dijital bilgiye ,yani anlamlı bilgiye GGG dönüştürecektir.Åžimdi bilgisayarınızın başında WWW eriÅŸim sistemini kullanıyorsunuz.Bunun GGG’ye dönüştüğünü farz etseniz bilgiye eriÅŸim hızınızı aklınız alamaz.Binlerce CD-ROM ‘a yüklü bilgileri saniye mertebsinde bir zaman aralığında analiz edebilirsiniz.Tüm yazılım,yani soft ware,bambaÅŸka bir ÅŸekil alacaktır.Sadece Dünyayı deÄŸil tüm bir evreni yeterli yazılımınız varsa ekranınıza taşıyabileceksiniz.Olacakları hayal dahi edemiyorum.